موسسه بين المللي يكنواخت كردن حقوق خصوصي

نوشته شده در سازمان های بین المللی

ناصر دولت آبادي
رئيس شعبه 11 دادگاه استان

مؤسسه بين المللي يكنواخت كردن حقوق خصوصي به منظور يكي كردن قوانين مربوط به حقوق خصوصي در سال 1928 ميلادي در شهر رم تأسيس شده و در سال 1940 در سالنامه خود تغييراتي داده و 41 دولت نيز الحاق خود را به اين مؤسسه اعلام كرده اند.

اين مؤسسه علمي دو هدف دارد يكي تهيه طرح قرار دادهاي بينالمللي و يا قوانين يكنواخت در زمينه حقوق و ديگري تحقيق در طرق اجراء قوانين مزبور.يكنواخت كردن قوانين در دنياي امروز با توسعه روزافزون روابط بينالمللي از مرحله خيال گذشته و به مرحله عمل رسيده است و در حقوق هوائي دريائي حقوق مؤلفين حقوق راجع به مالكيت صنعتي كشورهاي جهان قوانين يكنواخت وضع كرده و يا به قراردادهاي بينالمللي پيوستهاند
اين مؤسسه تاكنون طرحهاي متعددي در مسائل مختلف راجع به حقوق خصوصي با كمك به حقوقدانان بزرگ تنظيم كرده كه براي ايجاد تفاهم بينالمللي و رفع و مشكلاتي كه در نتيجه تعارض قوانين به وجود ميآيد عامل مؤثر بوده و از جمله آنهاست:
طرح قرارداد مربوط به حمل و نقل كالا در آبهاي داخلي
طرح قرارداد مربوط به تصادم كشتيها در آبهاي داخلي
طرح قرارداد راجع به تعارض قوانين در مورد شكل وصيتنامهها
طرح قرارداد راجع به حمل و نقل بينالمللي مسافرين و بارها
طرح قرارداد راجع به خريد و فروش اموال منقول مادي و غيره
دولت ايران همه ساله نمايندهاي به كنفرانس مزبور فرستاده و در سال گذشته اينجانب به نمايندگي از طرف دولت ايران در دوازدهمين جلسه مجمع عمومي اين مؤسسه كه در تاريخ 19/9/42 در رم تشكيل گرديد شركت كردم و اينك گزارش كار مجمع را براي اطلاع خوانندگان گرامي تقديم به مجله حقوقي وزارت دادگستري مينمايم.
دوازدهمين جلسه مجمع عمومي مؤسسه يكنواخت كردن حقوق خص.صي در رم ساعت 11 روز سه شنبه دهم دسامبر 1963 (19 آذر 1342) در مقر دائمي خود (كاخ آلدوبرانديني) تشكيل شد.
نخست وزير آقاي ارنست اولا – رئيس مؤسسه خطا به مشروع و مفصلي در زمينه تجليل و تكريم از پانزدهمين سالروز اعلاميه جهاني حقوق بشر ايراد نمود و با تشكر از مجمع عمومي و بر رعايت ماده 4 نظامنامه مؤسسه از مقدمالسفراء آقاي ماكسلوئونتال كلامكي سفير كبير اتريش دعوت كرد كه رياست جلسه را عهدهدار شود.
سفير كبير اتريش در صندلي رياست جاي گرفت و ضمن تشكر از همكاران جلسه را افتتاح و اظهار نمود كه چون نمايندگان 32 دولت عضو در جلسه حضور دارند لذا اكثريت لازم موجود است و رسميت جلسه اعلام ميشود و از دبير كل مجمع خواست كه برنامه كار جلسه را اعلام كند.
دبير كل اظهار داشت كه براي بحث درباره دستور مجمع دو جلسه در دهم و يازدهم دسامبر در نظر گرفته شده بود ولي چون مسائلي كه در دستور است بحث طولاني نخواهد داشت ممكن است يك جلسه امروز تشكيل داده و در صورت اقنضا بقيه آن را به بعدازظهر همين روز موكول كنيم و اعلام نمود كه برنامه كار مجمع عبارت است از انتخاب دونفر عضو بفراي هيئت مديره كه بر طبق سنن جاري انتخاب اعضا در پايان جلسه صورت خواهد گرفت و لذا پيشنهاد ميكنم كه موارد برنامه كار مجمع به ترتيب ذيل است مورد بحث و مداقه قرار گيرد.
1-بررسي تصميمات هيئت مديره مؤسسه در زمينه اجراء برنامه كار مؤسسه كه به تصويب يازدهمين جلسه مجمع عمومي رسيده است.
2-وضع كمك مالي و سهميه دول شركت كننده در مجمع
3-مسائل متفرقه ديگر
4-انتخاب دو نفر عضو براي هيئت مديره مؤسسه.
نماينده فرانسه پيشنهاد كرد كه كليه كار مجمع در طي همين جلسه قبل ازظهر انجام شود و اين پيشنهاد به تصويب رسيد.
دبير كل مجمع با اجازه رئيس جلسه بحث درباره قسمت اول برنامه كار مجمع را آغار كرد و درباره چگونگي استفاده از طرحهاي تكميل شده در زمينه يكنواخت كردن حقوق خصوصي توجه مجمع را به طرح مربوط به فروش بينالمللي اشياء منقول مادي و طرح ضميمه آن راجع به طرز تنظيم قراردادهاي مربوط به فروش بينالمللي اموال منقول جلب كرد و اظهار داشت كه طرح مزبور در سال 1951 در كنفرانس سياسي كه به دعوت دولت هلند در لايه تشكيل شد بوسيله كميسيوني كه مأمور مطالعه آن شده بود مورد بحث قرار گرفت و اينك قرار است مجدداً در كنفرانسي كه به اين منظور در اوايل 1964 در لايه تشكيل خواهد شد طرح و مورد مطالعه و بررسي قرار گيرد و اظهار اميدواري نمود كه تعداد بيشتري ار دول عضو در كنفرانس مزبور عملاً براي رسيدگي بطرح و تصويب نهائي آن شركت نمايند و همچنين توجه مجمع را به طرح راجع به قرارداد بينالمللي مسافرين و بار آنها بوسيله راههاي زميني كه براي دولت ايتاليا فرستاده شده جلب و اضافه نود كه دولت ايتاليا قرارداد مزبور را براي دول عضو اين مؤسسه و ساير دول ذينفع فرستاده و خواهش كرده است كه نظر خود را راجع به آن اعلام دارند تا در صورت اقتضا مبادرت به تشكيل يك كنفرانس سياسي براي رسيدگي به طرح مزبور بنمايد.
دبير كل پس از اشاره به ساير طرحهاي تكميل شده مجمع سرانجام پيشنهادهاي خود را با اين شرح براي تصويب مجمع تقديم كرد (متن پشنهادها قبلاً بين نمايندگان توزيع شده بود).
1-كليه دول شركت كننده در مجمع عمومي نماينده خود را به كنفرانس سياسي كه در لايه براي رسيدگي بطرحفروش بينالمللي اموال منقول تشكيل ميشود اعزام و با قبول دعوت دولت هند مساعي خود را براي توفيق كنفرانس به كار ببرند.
2-دولتهائي كه تاكنون نظرات خود را در خصوص طرح مربوط به قرارداد حمل و نقل بينالمللي مسافرين و بار آنها بوسيله راههاي زميني به دولت ايتاليا اعلام نكردهاند نظرات خود را براي دولت مزبور ارسال نمايند تا لديالاقتضا يك كنفرانس سياسي براي بحث و تصويب طرح ياد شده به دعوت دولت ايتاليا تشكيل گردد.
اين هر دو پيشنهاد به اتفاق آراء به تصويب رسيد و آن گاه موضوع كمك مالي و پرداخت سهميه دول عضو مورد بحث قرار گرقت و دبير كل در اين رمينه به اصلاح ماده 16 اساسنامه كه در سال 1961 به تصويب دهمين جلسه مجمع رسيده و به موجب آن سهميه شدن در كمك مالي به مؤسسه براي كليه دول عضو جنبه الزامي پيدا كرده است اشاره كرد و تذكر داد كه با وجود اينكه مدتي از تصويب اصلاح ماده 16 گذشته است تاكنون بيش از 27 دولت اصلاح آن را تأييد نكردهاند و چون براي اين كه اصلاح ماده مزبور قوت قانوني به خود بگيرد تصويب 28 دولت كه دو سوم تعداد دول عضو است لازم ميباشد لذا اصلاح ماده 16 هنوز اعتبار قانوني نيافته است و آن گاه دولي را كه تا كنون اين اصلاح را تأييد نكردهاند و آن جمله دولت ايران بود نام برد و پس از تشريح پيشنهادهاي خود را كه ذيلاً ذكر ميشود اضافه كرد كه عدم تناسب قابل ملاحظه بين كمكهاي مستقيم و غير مستقيم دولت ايتاليا با كمك مالي ساير دول عضو مؤسسه موجود است و با آنكه دولت ايتاليا همواره كمك مالي بيشتري را به عهده گرفته تعداد دولي كه در آخرين طبقه كمك مالي (2000 فرانك سويس در سال) نام نويسي كردهاند روبه
ازدياد است و با توسعه فعاليتهاي مؤسسه وضع مالي آن بصورت نامساعدي درآمده و در اين زمينه بمنظور بهبود
وضع مالي هيئت مديره برئيس اختيار داده است كه طرح مقتضي براي حل اين مشكل را مورد مطالعه قرار داده ولديالاقتضاء ماده 16 اساسنامه در اين زمينه اصلاح گردد و ضمن اشاره به لزوم اعطاء كمكهاي غير مستقيم خود را در موضوع مورد بحث به شرح زير جهت تصويب به مجمع تقديم نمود:
تمام دول شركت كننده كه تاكنون اصلاح ماده 16 اساسنامه را تأييد نكردهاند بيدرنگ تصويب آن را از طرف خود به وزارت خارجه ايتاليا اعلام نمايند.
در عين حال ميزان كمك مالي خود را براساس طبقات مربوط به اعانه تعيين ميكنند سعي نمايند طبقهاي را اختيار نمايند كه بهتر با اهميت سياسي و اقتصادي آنها منطبق م متناسب باشد.
تمام دول عضو پرداخت كمك مالي مورد تعهد را از اول ژانويه 1964 شروع كنند بيآنكه منتظر شوند كه اصلاح ماده 16 اساسنامه قوت قانوني به خود بگيرد.
و همچنين پيشنهاد نمود كه در دول عضو به طريق زير نيز به مؤسسه كمك نمايند:
كه نمايندگان آنها در هيئت مديره يا كميته مطالعه مؤسسه عضويت دارند هزينه نقل و انتقال آنها را متقبل شوند.
هزينه حقوقدانان واجد شرايط از قبيل استادان و قضات و يا كارمندان و محصلين را كه مؤسسه از آنها براي همكاري با خود دعوت ميكند به عهده بگيرند.
روزنامههاي رسمي و نشريات حقوقي خود را و آنچه از اين قبيل است به طور رايگان براي كتابخانه مؤسسه ارسال نمايند(2)
در اين وقت آقاي ارنست اولا رئيس مؤسسه نيز خطابه مشروحي در تائيد اظهارات دبير كل ايراد وطي آن اظهار نمود كه با وجود همه كوششها و تقاضائي كه چه از طرف مؤسسه و چه از طرف دولت ايتاليا از دول ذينفع به عمل آمده هنوز تشريفات راجع به تصويب اصلاح ماده 16 اساسنامه پايان نيافته و بين دولي كه اصلاح مزبور را پذيرفتهاند تنها عده كمي بالاترين طبقه را پذيرفته و بقيه كمكهاي مورد تعهد بيشتر در آخرين طبقه است و ناچار است اصلاحات ديگري را در اساسنامه پيشنهاد نمايد از جمله اين كه بجاي تعيين طبقات سيستم تقسيم نسبي مخارج ساليانه بين دول عضو بطوري كه در ساير مؤسسات بينالمللي مرسوم است در نظر گرفته شود و اضافه نمود كه در اين مورد مطالعه قرار خواهد گرفت ولديالاقتضاء در جلسه آينده مجمع عمومي مطرح خواهد شد.
ضمناً اعلام كرد كه وضع طبقات به منظور تعيين حداقل اعانه بوده و اين امر مانع از آن نيست كه دول عضو علاوه بر انتخاب يكي از طبقات به اختيار كمكهاي مالي فوقالعاده نيز به مؤسسه نموده و در پيشرفت مقاصد آن از اين طريق كمك و نيز تذكر داد كه دولي كه تعهد كمك مالي را پذيرفته ولي براي انجام آن منتظرند كه اصلاح ماده 16 قوت قانوني بيابد شروع بپرداخت آن نمايند چنانچه پارة از دول بهمين نحو عمل كردهاند.
در اين وقت بحث راجع به كمك مالي آغاز شد و پس از اعلام نماينده اسپانيا به ابن كه دولت متبوع وي ميزان كمك قبلي خود را به ميزان منطبق با طبقه سوم ترقي داده ولي از نظر مقررات مالي خود نميتوانند تا اول ژانويه شروع به پرداخت آن كند و تذكر دبير كل به اين كه تعهدات دول البته بايد در حدود قوانين اساسي و داخلي آنها باشد. نماينده نروژ اظهار نموده كه قسمت دوم پيشنهدهاي دبير كل در زمينه كمكهاي ديگر مالي نميتواند رأي موافق بدهد و نماينده بريتانياي كبير پيشنهاد نموده كه اين قسمت
نماينده سوئد پيشنهاد كرد كه در عنوان قسمت دوم پيشنهادهاي دبير كل عبارت توصيه ميشود به اين نحو اصلاح شود كه «توجه دول عضو در باب تمايل مؤسسه به دريافت كمكهائي به طريق ذيل جاب ميشود» و پس از اظهار نمايندگان لوكزامبورك و ايرلند و شيلي با اين كه نسبت به قسمت دوم پيشنهادها نميتوانند رأي موافق بدهند. دبيركل اصلاح عباراتي پيشنهاد شده از طرف نماينده سوئد را پذيرفت و بالنتيجه پيشنهادهاي قسمت دوم بشرحي كه قبلاً ذكر شده با اصلاح عباراتي در عنوان آنها با اكثريت آراء تصويب شد و در اين وقت نوبت صحبت به اينجانب رسيد و با اجازه رئيس جلسه خطابه خود را به شرح زير ايراد نمودم:
آقاي رئيس ـ اعضاي محترم
براي بنده مايه افتخار است كه به نمايندگي از كشور خود ايران در دوازدهمين جلسه مجمع عمومي اين مؤسسه بزرگ كه خدمات مهمي در زمينه يكنواخت كردن حقوق خصوصي در جهان انجام داده است شركت ميكنم و همچنين خوشوقت و مفتخرم كه استفاده از محضر دانشمندان برجستهاي كه در اين مجمع گرد آمدهاند و نيز مشاهده طرز كار اين مؤسسه از نزديك ارمغان نفسي سفر من براي همكارانم خواهد بود.
يكنوخت كردن حقوق خصوصي كه هدف عالي اين مؤسسه علمي است از لوازم زندگاني نوين امروز است و هر چند بر توسعه روابط بينالملل و تماس آنها با يكديگر افزوده ميشود ضرورت و اهميت كار اين مؤسسه محسوستر ميگردد.
چنانچه درايران با وجود آنكه مباني حقوق خصوصي ما با حقوق ملل اروپائي و آمريكائي متفاوت است عرف تجارت بينالمللي و قواعد مربوط به آن در دعاوي كه يك طرف آن شخص خارجي است در مورد معاملات خارجي كاملاً رعايت ميشود و نيز بايد به عرض برسانم كه اصلاحات ارضي و يا بهتر بگويم تحول و انقلاب بزرگ اجتماعي ايران كه به ابتكار اعيحضرت همايون شاهنشاه و تصويب آراء عمومي ملت ايران در مملكت صورت گرفته افق تازهاي در حقوق كشور ما باز و حقوق ما را داخل در مرحله جديدي نموده كه در اين مرحله براي ما فرصت بسيار مناسبي براي همكاري و تشريك مساعي بيشتر با اين مؤسسه و حقوقدانانآن بدست آمده است.
دولت ايران كه همواره هدف عالي و فعاليت علمي اين مؤسسه را بديده احترام و تحسين نگريسته اينك براي ابراز و وفاداري خود به كار اين دستگاه علمي با وجود مشكلات مالي خويش تقديم ناقابلي را همه ساله به اين بنگاه تعهد كرده است و اينجانب به نمايندگي از كشور خود توفيق كامل اعضاء دانشمند و بشر دوست اين مؤسسه بزرگ را آرزو مينمايم.
دبير كل از ابنجانب پرسيد كه آيا تعهد دولت ايران به دادن كمك مالي را ميتوان ماده قبول ضمني اصلاح 16 اساسنامه از طرف آن دولت تلقي كرد اينجانب تأكيد كردم كه تعهد مزبور قبول اصلاح ماده ياد شده است و موضوع در دست اقدام است كه به وزارت خارجه ايتاليا اطلاع داده شود.
رئيس جلسه از اقدام دولت ايران صميمانه تشكر كرد و نماينده بريتانيا راجع به اين كه دبيركل اظهار نموده كه رئيس مؤسسه طبق اختياري كه از طرف هيئت مديره به او داده شده در نظر دارد تغييري در سالنامه به منظور بهبود وضع مالي پيشنهاد كند توضيحاتي خواست و ديبر كل پاسخ داد كه هنوز هيچگونه پيشنهادي در اين رمينه تهيه نشده و هيئت مديره به رئيس مؤسسه اختيار داده است كه تدابير لازم براي حل مشكل مالي مؤسسه اتخاذ كند و نتيجه مطالعات مزبور در جلسه آينده مجمع عمومي به اطلاع اعضاء خواهد رسيد.
نماينده بريتانيا گفت بهتر است اينگونه پيشنهادها و نتيجه مطالعات رئيس مؤسسه قبل از تشكيل مجمع عمومي آينده به اطلاع دول برساند تا بتواند آنها را بدقت مورد بررسي قرار دهند.
دبيركل تأييد كرد كه در اختيار ي كه از طرف هيئت مديره به رئيس مؤسسه داده شد اين نكته قيد گرديده كه مطالعات مزبور بايد به موازات مشاوره با دولتها صورت بگيرد.
در اين وقت مجمع وارد بحث در قسمت سوم برنامه خود تحت عنوان مسائل متفرقه ديگر شد و در اين زمينه دبيركل مجمع سه موضوع را مطرح كرد يكي پيشنهاد ازدياد كمك خرج پيشبيني شده در ضميمه سوم نظامنامه مؤسسه و ديگر امكان ممالك متحده امريكا به مؤسسه و نيز طرح موافقتنامه بين مؤسسه و كميته مشورت حقوقي آسيائي و آفريقائي جهت همكار ي با يكديگر.
در خصوص ازدياد كمك خرج توضيح داد كه چون كمك خرج مزبور از ضمائم نظامنامه مؤسسه است لذا تغيير و اصلاح آن بر طبق اساسنامه در صلاحيت مجمع عمومي است و از آنجائيكه ميزان كمك خرج تعيين شده در ضميمه مزبور راجع به 12 سال قبل است و در زمان حاضر كافي برتي تدارك و وسائل مسافرت و اقامت شخصيتهائي كه براي همكاري با مؤسسه دعوت ميشوند نيست و با وجود مشكلات مالي مجمع ضرورت دارد كه اين گونه دعوتها ادامه يابد لذا پيشنهاد ميكنم كه كمك خرج پيشبيني شده در ضميمه سوم نظامنامه به ميزان 20% آنچه بوده افزايش يابد و ساير مقررات مندرج در ضميمه مزبور به قوت خود باقي خواهد بود.
پس از توضيحاتي كه نمايندگان هلند و يونان در زمينه ميزان قبلي كمك خرج مزبور خواستند و پاسخ دبيركل به آنها و سؤال نماينده فرانسه در زمينه ارتباط و تعارض اين مطلب با قسمت دوم پيشنهادهاي دبيركل مجمع در باب كمكهاي مالي ديگر به مؤسسه و توضيح دبيركل به اينكه اين مطلب ناظر است به هزينههائي كه پرداخت آن مانند گذشته به عهده مؤسسه ميباشد و تذكرات نمايندگان سوئد و سويس سرانجام به پيشنهاد دبيركل مجمع رأي گرفته شد و به اتفاق آراء ازدياد كمك خرج مزبور به تصويب رسيد. دبيركل مجمع راجع به الحاق ايالات متحده امريكا اظهار نمود كه اين مطلب بوسيله كميته مخصوص تحت مطالعه كنگره امريكاست و كميته مذبور با نظر مساعد مطالعات خود را در اين باره دنبال ميكند و اميد است به زودي الحاق دولت امريكا به مؤسسه عملي شده و نماينده آن دولت در جلسات آينده مجمع شركت نمايد.
سپس طرح همكاري بين مؤسسه با كميته مشورت حقوقي آسيائي و افريقا.ي را عنوان و اظهار نمود كه كميته مزبور به منظور ايجاد همكاري حقوقي بين دو دول آسيائي و آفريقائي در زمينه يكنواخت بودن حقوق آنها خدمات جالبي را به عهده گرفته و لازم است مؤسسه با كميته مزبور ايجاد ارتبط نموده و همكاري داشته باشد و نمود كه طرح مربوط به اين همكاري به هيئت مديره مؤسسه براي تصويب تقديم خواهد شد.
پس از آن مجمع وارد قسمت آخر دستور «انتخاب دو نفر عضو براي هيئت مديره» گرديده يكي بجاي پرفسور استنزل اتريشي كه در گذشته است و ديگر براي يك محل كه در هيئت مديره خالي مانده و دبيركل اضافه كرد كه طبق رسم معمول بجاي عضو كه در گذشته براي تصدي مقام وي در مدت باقي مانده مجمع شخصي را كه داراي همان مليت متوفي است انتخاب ميكند و دولت اتريش آقاي دكتر لاندلوئو را پيشنهاد كرده و براي محل خالي ديگر دو نفر نامزد هستند يكي آقاي دكتر تاچيندرا سينگ از هند و ديگر آقاي جمال مورسي بدر از مصر.
دبيركل مجمع اظهار داشت كه اخذ رأي بطور مخفي و با ورقه صورت ميگيرد و در ورقه رأي كه تهيه و توزيع شده نا سه نفر نامزدهاي قيد گرديده و به علاوه اگر به خواهند به نامزدهائي غير آنها رأي بدهند ميتوانند نام و مشخصات آنها را در ذيل نام نامزدهاي مزبور در ورقه رأي قيد كنند و آراء مأخوذه در اتاق ديگر بوسيله سه نفر از اعضاء مجمع كه به عنوان ناظر انتخاب ميشوند استخراج و نتيجه به اطلاع مجمع عمومي خواهد رسيد.
رئيس جلسه سؤال كرد آيا نامزد ديگري بغير از سه نفر ياد شده موجود هست و چون نامزد ديگري نبود پيشنهاد كرد نمايندگان ايتاليا و ژاپن و اراگوئه به سمت ناظر انتخاب و نماينده اخيرالذكر رئيس نظار باشد.
اين پيشنهاد تصويب نمايندگان بريتانيا و فرانسه راجع به چگونگي اخذ رأي تذكراتي دادند و پيشنهاد آنها تصويب شد كه نحوه انتخاب دو نفر عضو به اين ترتيب باشد كه در مقابل نام هر يك از نامزدهاي مورد در ورقه چاپي علامت * گذارده شود سپس اخذ به ورقه به عمل و جلسه موقتاً تعطيل شد.
پس از استخراج آراء دوباره جلسه رسميت يافت و رئيس كميسيون نظار نتيجه اخذ رأي را به اين ترتيب اعلام كرد كه نماينده اتريش 28 و نماينده هند 20 و نماينده مصر 9 رأي داشته است و از اين رو رئيس جلسه اعلام نمود كه آقاي دكتر رلاندلوئو بجاي پروفسور استانزل و آقاي دكتر تاچيدراسينگ به عضويت هيئت مديره مؤسسه انتخاب شدهاند.
رئيس در پايان از همكاري و توجه حاضرين در مجمع حاضرين تشكر كرد و از طرف اعضاء مجمع به رئيس و دبيركل مؤسسه در زمينه نتايجي كه از كار مؤسسه بدست آمده است تبريك گفت و جلسه نزديك ساعت سه بعدازظهر خاتمه يافت.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

آخرین ارسالهای کاربران