كنوانسيون حقوق كودك(بخش 1)

نوشته شده در حقوق کودکان

 

 


مقدمه:

‌كشورهاي طرف كنوانسيون حاضر:
‌با توجه به اين كه طبق اصول اعلام شده در منشور سازمان ملل رسميت شناختن حقوق لاينفك، مساوي و منزلت تمام اعضاي خانواده بشري زيربناي‌آزادي، عدالت و صلح در جهان است.
‌با در نظر داشتن اين كه اعضاي ملل، در منشور سازمان، اعتقاد خود را به حقوق اساسي، مقام و ارزش انسان و عزم خود را براي افزايش پيشرفت‌هاي‌اجتماعي و معيارهاي بهتر زندگي در آزاديهاي بيشتر اعلام كرده‌اند.
‌با تشخيص اين كه سازمان ملل در اعلاميه جهاني حقوق بشر و در كنوانسيونهاي بين‌المللي حقوق بشر اعلام موافقت نموده كه هر يك از افراد بدون هر‌گونه تبعيضي از نظر نژاد، رنگ، جنس، زبان، مذهب، عقايد سياسي و غيره خاستگاه اجتماعي يا مالي، مال، تولد و يا ساير خصوصيات، در تمام حقوق‌و آزاديهايي كه در آن كنوانسيونها و اعلاميه‌ها اعلام شده، ذيحق مي‌باشد.
‌و نظر به اين كه سازمان ملل در اعلاميه جهاني حقوق بشر اعلام نموده است كه دوران كودكي مستلزم مراقبت‌ها و مساعدتهاي ويژه مي‌باشد.
‌با اعتقاد به اين كه خانواده به عنوان جزء اصلي جامعه و محيط طبيعي براي رشد و رفاه تمام اعضاي خود خصوصاً كودكان مي‌بايست از حمايت‌ها و‌مساعدتهاي لازمه برخوردار شود به نحوي كه بتواند مسئوليت‌هاي خود را در جامعه ايفاء كند.
‌با تشخيص اين كه كودك براي رشد كامل و متعادل شخصيتي خود مي‌بايست در محيط خانواده و در فضايي (‌ مملو) از خوشبختي، محبت و تفاهم‌بزرگ شود.
‌با توجه به اين كه كودك مي‌بايست آمادگي كامل براي زندگي فردي در جامعه داشته باشد در سايه ايده‌آل‌هايي كه در منشور سازمان ملل اعلام شده‌خصوصاً "‌صلح"، احترام، بردباري، آزادي، برابري و اتحاد بزرگ شود.
‌با در نظر داشتن اين كه لزوم انجام مراقبت‌هاي ويژه از كودك در اعلاميه حقوق كودك ژنو 1924 مطابق با 1303 بيان شده، در 20 نوامبر 1959 مطابق با29 آبان ماه 1338 در اعلاميه حقوق كودك مجمع عمومي به تصويب رسيده، در اعلاميه جهاني حقوق بشر و در ميثاق بين‌المللي حقوق مدني و‌سياسي (‌خصوصاً در مواد 23 و 24)، در كنوانسيون بين‌المللي حقوق اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي (‌خصوصاً در ماده 10) و در اسناد و احكام‌سازمانهاي تخصصي و سازمانهاي بين‌المللي مربوط به رفاه كودكان به رسميت شناخته شده است.
‌با توجه به اين كه در اعلاميه جهاني حقوق بشر تصريح شده است "‌كودك به خاطر نداشتن رشد كامل فيزيكي و ذهني محتاج مراقبت‌ها و محافظتهايي‌از جمله حمايتهاي مناسب حقوق قبل و بعد از تولد مي‌باشد".
‌با در نظر گرفتن مفاد اعلاميه اصول حقوقي و اجتماعي مربوط به حمايت و رفاه كودكان.
‌با اشاره ويژه به موضوع كفالت و فرزند خواندگي ملي و بين‌المللي، قانون حداقل استاندارد سازمان ملل در مورد اجراي عدالت براي افراد صغير (‌قوانين‌پكن) و اعلاميه حمايت از زنان و كودكان در موقع اضطراري و جنگها.
‌با تشخيص اين كه در تمام كشورهاي جهان كودكاني وجود دارند كه تحت شرايط دشوار زندگي مي‌كنند و اين گونه كودكان محتاج توجهات ويژه‌اي‌هستند.
‌با توجه به اهميت ارزشهاي سنتي و فرهنگي هر ملت در حمايت و تعليم و تربيت يكنواخت كودك.
‌و با عنايت به اهميت همكاريهاي بين‌المللي براي بهبود شرايط زندگي كودكان در تمام كشورها خصوصاً كشورهاي در حال توسعه.
‌به توافقات ذيل نايل شدند.


‌بخش 1


‌ماده 1 - از نظر كنوانسيون حاضر منظور از كودك افراد انساني زير 18 سال است مگر اين كه طبق قانون قابل اجرا در مورد كودك سن بلوغ كمتر‌تشخيص داده شود.

ماده 2 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون، حقوقي كه در ابن كنوانسيون براي كودكاني كه در حوزه قضايي آنها زندگي مي‌كنند در نظر گرفته شده را بدون توجه به‌هر گونه تبعيض و بدون ملاحظه نژاد، رنگ، مذهب، زبان، عقايد سياسي، مليت خاستگاه‌هاي قومي و اجتماعي، مال، عدم توانايي، تولد و يا ساير‌احوال شخصيه والدين و يا قيم قانوني محترم شمرده و تضمين خواهد نمود.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تمام اقدامات لازم را جهت تضمين حمايت از كودك در مقابل تمام اشكال تبعيض، مجازات بر اساس موقعيت، فعاليتها‌ابراز عقيده و يا عقايد والدين، قيم‌هاي قانوني و يا اعضاي خانواده كودك به عمل خواهند آورد.

ماده 3 -
1 -
در تمام اقدامات مربوط به كودكان كه توسط مؤسسات رفاه اجتماعي عمومي و يا خصوصي دادگاه‌ها، مقامات اجرايي، يا ارگانهاي حقوقي انجام‌مي‌شود، منافع كودك از اهم ملاحظات مي‌باشد.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون متقبل مي‌شوند كه حمايتها و مراقبتهاي لازمه را براي رفاه كودكان، با توجه به حقوق وظايف والدين آنها، قيم‌هاي‌قانوني و يا ساير افرادي كه قانوناً مسئول آنان هستند، تضمين كنند و در اين راستا اقدامات اجرايي و قانوني مناسب معمول خواهد گرديد.
3 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تضمين خواهند نمود كه مؤسسات، خدمات و وسايلي كه مسئول مراقبت و حمايت كودكان هستند مطابق با‌معيارهايي كه توسط مقامات ذيصلاحيت خصوصاً در زمينه‌هاي ايمني، بهداشت و از نظر تعداد كاركنان (‌آن مؤسسات) و نيز نظارت مناسب گذاشته شده مطابق داشته باشند.

ماده 4 - كشورهاي طرف كنوانسيون اقدامات ضروري اجرايي و قانوني را جهت تحقق حقوق شناخته شده در كنوانسيون حاضر معمول خواهند‌داشت. كشورهاي طرف كنوانسيون با توجه به حقوق اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي اقداماتي را در جهت به كار گيري حداكثر منابع موجود خود و در‌صورت لزوم در چهارچوب همكاريهاي بين‌المللي به عمل خواهند آورد.

ماده 5 - كشورهاي طرف كنوانسيون احترام به مسئوليتها، حقوق و وظايف والدين و يا در صورت قابليت اطلاق، اعضاي خانواده بزرگي كه از طريق‌آداب محلي به وجود مي‌آيد، قيم‌هاي قانوني و يا ساير اشخاص كه قانوناً مسئول كودك هستند را متقبل مي‌شوند و به طريقي كه موجب تكامل‌توانايي‌هاي كودك شود راهنمايي‌ها و ارشادات لازم را جهت اعمال حقوق شناخته شده كودك در كنوانسيون حاضر به عمل خواهند آورد.

ماده 6 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق ذاتي هر كودك را براي زندگي به رسميت خواهند شناخت.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون (‌وجود) حداكثر امكانات را براي بقا و پيشرفت كودك تضمين خواهند نمود.

ماده 7 -
1 -
تولد كودك بلافاصله پس از به دنيا آمدن ثبت مي‌شود و از حقوقي مانند حق داشتن نام، كسب تابعيت و در صورت امكان، شناسايي والدين و قرار‌گرفتن تحت سرپرستي آنها برخوردار مي‌باشد.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون اين حقوق را مطابق با قوانين ملي و تعهدات خود طبق اسناد بين‌المللي مربوطه در اين زمينه خصوصاً در مواردي كه‌كودك در صورت عدم اجراي آنها آواره محسوب گردد، لازم‌الاجرا تلقي خواهند كرد.

ماده 8 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودك براي حفظ هويت خود منجمله مليت، نام و روابط خانوادگي را طبق قانون و بدون مداخله تضمين خواهند‌كرد.
2 -
در مواردي كه كودك به طور غير قانوني از مقام يا برخي از حقوق مربوط به هويت خود محروم شود، كشورهاي عضو حمايت و مساعدت‌هاي لازم‌را براي استيفاي سريع حقوق فوق به عمل خواهند آورد.

ماده 9 -
 1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تضمين مي‌نمايند كه كودكان عليرغم خواسته‌شان از والدين خود جدا نشوند، مگر در مواردي كه مقامات‌ذيصلاح مطابق قوانين و مقررات و منوط به بررسيهاي قضايي مصمم شوند كه اين جدايي به نفع كودك است. اين گونه تصميمات ممكن است در موارد‌به خصوصي از قبيل سوء استفاده و يا بي‌توجهي والدين از كودك و يا هنگام جدا شدن والدين ضرورت يابد و در اين صورت بايد در مورد محل اقامت‌كودك تصميمي اتخاذ شود.
2 -
در هر يك از مراحل دادرسي مربوط به پاراگراف اول ماده 9 بايد به تمام طرفهاي ذينفع فرصت داده شود در مراحل دادرسي شركت كرده و نظرات‌خود را ابراز كنند.
3 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودكي كه از يكي يا هر دو والدين جدا شده را مبني بر حفظ روابط شخصي و تماس مستقيم با والدين به طور‌منظم رعايت خواهند نمود مگر در مواردي كه اين امر مغاير منافع كودك باشد.
4 -
هنگامي كه جدايي ناشي از اقدامات دولت از قبيل بازداشت، زنداني كردن، تبعيد، اخراج يا مرگ (‌منجمله مرگي كه در حين توقيف بودن شخص‌صادر شود) يكي يا هر دو والدين و يا كودك باشد، كشور طرف كنوانسيون بنا به درخواست، والدين يا كودك يا در صورت اقتضا يكي از اعضاي خانواده‌را در جريان اطلاعات ضروري در مورد اموال فرد غايب خانواده قرار خواهد داد، مگر در مواردي كه دادن اين گونه اطلاعات مضر به حال كودك باشد.‌كشورهاي طرف كنوانسيون همچنين تضمين خواهند نمود كه تسليم اين درخواست في‌نفسه عواقبي براي افراد مربوطه در پي نداشته باشد.

ماده 10 -
1 -
مطابق با تعهدات كشورهاي طرف كنوانسيون در پاراگراف 1 ماده 9 درخواست كودك يا والدين وي را براي ورود يا ترك كشور براي به هم پيوستن‌محدود خانواده از سوي كشور طرف كنوانسيون با نظر مثبت و به روشي انساني و سريع بررسي خواهد شد.
‌كشورهاي طرف كنوانسيون همچنين تضمين خواهند نمود كه تسليم اين گونه درخواستها عواقبي براي درخواست‌كننده و اعضاي خانواده آنها در پي‌نخواهد داشت.
2 -
كودكي كه والدينش در كشورهاي جداگانه زندگي مي‌كنند حق دارد گذشته از شرايط استثنايي به طور منظم روابط شخصي و تماس مستقيم با‌والدين خود داشته باشد. بدين منظور و مطابق با تعهدات كشورهاي طرف كنوانسيون تحت پاراگراف 2 ماده 9، كشورهاي طرف كنوانسيون حق والدين‌و كودك براي ترك هر كشور منجمله كشور خودشان و ورود به كشورشان را محترم خواهند شمرد. حق ترك هر كشوري فقط مشمول محدوديتهايي‌است كه در قانون تصريح شده و براي حفظ امنيت ملي، نظم عمومي، سلامت عمومي يا اخلاقيات يا حقوق يا آزاديهاي ديگران يا ساير حقوقي كه در‌اين كنوانسيون به رسميت شناخته شده‌اند، ضروري است.

ماده 11 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون اقداماتي را در جهت مبارزه با انتقال قاچاق و عدم بازگشت كودكان (‌مقيم) خارج معمول خواهند داشت.
2 -
در اين راستا، كشورهاي طرف كنوانسيون انعقاد توافقنامه‌هاي دوجانبه و چندجانبه يا پذيرش توافقنامه‌هاي موجود را تشويق خواهند نمود.

‌ماده 12 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تضمين خواهد كرد كودكي كه قادر به شكل دادن به عقايد خود مي‌باشد بتواند اين عقايد را آزادانه درباره تمام‌موضوعاتي كه مربوط به وي مي‌شود ابراز كند، به نظرات كودك مطابق با سن و بلوغ وي بها داده مي‌شود.
2 -
بدين منظور، خصوصاً براي كودك فرصتهايي فراهم آورده مي‌شود تا بتواند در هر يك از مراحل دادرسي‌هاي اجرايي و قضايي مربوط به وي به‌طور مستقيم يا از طريق نماينده يا شخصي مناسب به طريقي كه مطابق با مقررات اجرايي قوانين ملي باشد، ابراز عقيده نمايد.

‌ماده 13 -
1 -
كودك داراي حق آزادي ابراز عقيده مي‌باشد. اين حق شامل آزادي جستجو، دريافت و رساندن اطلاعات و عقايد از هر نوع، بدون توجه به مرزها،‌كتبي يا شفاهي يا چاپ شده، به شكل آثار هنري يا از طريق هر رسانه ديگر به انتخاب كودك مي‌باشد.
2 -
اعمال اين حق ممكن است منوط به محدوديتهاي به خصوص باشد، ولي اين محدوديتها فقط منحصر به مواردي است كه در قانون تصريح شده و‌ضرورت دارند.
‌الف) براي احترام به حقوق يا آبروي ديگران، يا
ب) براي حفاظت از امنيت ملي يا نظم عمومي يا به خاطر سلامت عمومي و يا مسائل اخلاقي.

‌ماده 14 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق آزادي فكر، عقيده و مذهب را براي كودك محترم خواهند شمرد.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حقوق و وظايف والدين و در صورت شمول قيم‌هاي قانوني كودك را درباره هدايت كودك در جهت حقوق وي به‌طريقي كه باعث اعتلاي استعدادها و توانايي‌هاي كودك شود، محترم خواهند شمرد.
3 -
آزادي اظهار مذهب و عقايد فقط طبق محدوديتهايي كه در قانون تصريح شده و براي حفظ امنيت، نظم، سلامت و اخلاقيات عمومي و يا حقوق‌آزاديهاي اساسي ديگران لازم است محدود مي‌شود.
‌ماده 15 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حقوق كودك را در مورد آزادي (‌تشكيل) اجتماعات و آزادي مجمع مسالمت‌آميز به رسميت مي‌شناسد.
2 -
به غير از محدوديتهايي كه در قانون تصريح شده و يا براي حفظ منافع امنيت ملي يا امنيت عمومي، نظم عمومي، سلامت عمومي و اخلاقيات و يا‌حقوق و آزاديهاي ديگران ضروري است، هيچ محدوديتي در اعمال اين حقوق وجود ندارد.

ماده 16 -
1 -
در امور خصوصي، خانوادگي، يا مكاتبات هيچ كودكي نمي‌توان دلخواه يا غير قانوني دخالت كرد يا هتك حرمت نمود.
2 -
كودك در برابر اين گونه دخالتها و يا هتك حرمتها مورد حمايت قانون قرار دارد.

‌ماده 17 - كشورهاي طرف كنوانسيون به عملكرد مهم رسانه‌هاي گروهي واقف بوده و دسترسي كودك را به اطلاعات و مطالب از منابع گوناگون ملي و‌بين‌المللي خصوصاً مواردي كه مربوط به اعتلاي رفاه اجتماعي، معنوي يا اخلاقي و بهداشت جسمي و روحي وي مي‌شود را تضمين مي‌كنند. در اين‌راستا، كشورها اقدامات ذيل را به عمل خواهند آورد:
‌الف) تشويق رسانه‌هاي گروهي به انتشار اطلاعات و مطالبي كه براي كودك استفاده‌هاي اجتماعي و فرهنگي داشته و با روح ماده 29 نيز مطابق است.
ب) تشويق همكاريهاي بين‌المللي در جهت توليد، مبادله و انتشار اين گونه اطلاعات و مطالب از منابع گوناگون فرهنگي، ملي و بين‌المللي.
ج) تشويق توليد و انتشار كتابهاي كودكان.
‌د) تشويق رسانه‌هاي گروهي جهت توجه خاص به احتياجات مربوط به آموزش زبان كودكاني كه به گروه‌هاي اقليت تعلق دارند يا مربي هستند.
ه ) تشويق توسعه خط مشي‌هاي مناسب در جهت حمايت از كودك در برابر اطلاعات و مطالبي كه به سعادت وي آسيب مي‌رساند با توجه به مفاد مواد13 و 18.

‌ماده 18 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون بيشترين تلاش خود را براي تضمين به رسميت شناخته شدن اين اصل كه هر دو والد كودك مسئوليتهاي مشتركي در‌مورد رشد و پيشرفت كودك دارند به عمل خواهند آورد.
‌والدين و يا قيم‌هاي قانوني مسئوليت عمده را در مورد رشد و پيشرفت كودك به عهده دارند. اساسي‌ترين مسأله آنان (‌حفظ) منافع عاليه كودك است.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون به منظور تضمين و اعتلاي حقوقي كه در اين كنوانسيون بيان شده همكاريهاي لازم را با والدين و قيم‌هاي قانوني در‌جهت اجراي مسئوليتهايش براي تربيت كودك به عمل خواهند آورد و ايجاد مؤسسات، تسهيلات و خدماتي را براي نگهداري كودكان تضمين خواهند‌كرد.
3 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تمام اقدامات لازم را در جهت تضمين حق استفاده كودكاني كه داراي والدين شاغل مي‌باشند از خدمات و تسهيلات‌مربوط به نگهداري كودكان به عمل خواهند آورد.

‌ماده 19 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تمام اقدامات قانوني، اجرايي، اجتماعي و آموزشي را در جهت حمايت از كودك در برابر تمام اشكال خشونت‌هاي‌جسمي و روحي، آسيب‌رساني يا سوء استفاده، بي‌توجهي يا رفتار سهل‌انگارانه، بدرفتاري يا استثمار منجمله سوء استفاده‌هاي جنسي در حيني كه‌كودك تحت مراقبت والدين يا قيم‌هاي قانوني يا هر شخص ديگري قرار دارد، به عمل خواهند آورد.
2 -
اين گونه اقدامات حمايتي در موارد مقتضي بايد شامل اقدامات مؤثر براي ايجاد برنامه‌هاي اجتماعي در جهت فراهم آوردن حمايت‌هاي لازمه از‌كودك و كساني كه مسئول مراقبت از وي مي‌باشند و نيز حمايت در برابر ساير اشكال محدوديت‌ها و نيز براي شناسايي گزارش، رجوع، تحقيق، رفتار و‌پيگيري موارد بدرفتاريهايي كه قبلاً ذكر شده و نيز براي درگيريهاي قضايي باشد.

‌ماده 20 -
1 -
كودك نبايد به طور موقت يا دائم از محيط خانواده و از منافع خويش محروم باشد و بايد از طرف دولت تحت مراقبت و مورد مساعدت قرار گيرد.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون مي‌بايست طبق قوانين ملي خود مراقبتهاي جايگزين ديگري را براي اين گونه كودكان تضمين نمايد.
3 -
اين گونه مراقبتها شامل موارد زيادي مي‌شود از جمله تعيين سرپرست كفالت در قوانين اسلامي، فرزندخواندگي و يا در صورت لزوم (‌اعزام كودك)‌به مؤسسات مناسب مراقبت از كودكان به هنگام بررسي راه حل‌ها به استمرار در تربيت كودك، قوميت، مذهب، فرهنگ و زبان كودك بايد توجه خاص‌شود.

‌ماده 21 - كشورهايي كه سيستم فرزندخواندگي را به رسميت مي‌شناسند و مجاز مي‌دانند، بايد منافع عاليه كودك را در اولويت قرار دهند و نكات زير را‌مراعات كنند:
‌الف) تضمين اين كه فرزندخواندگي فقط از سوي مقامات ذيصلاحي انجام شود كه مطابق با قوانين و مقررات لازم‌الاجرا و بر اساس اطلاعات موثق و‌قابل اطمينان تعيين مي‌كنند كه فرزندخواندگي با توجه به وضعيت وي در ارتباط، والدين، خويشاوندان و قيم‌هاي قانوني مجاز است و در صورت‌مقتضي رضايت اشخاص فوق را براي فرزندخواندگي بر اساس مشورتهاي لازمه كسب مي‌كنند.
ب) تشخيص اين كه در صورتي كه كودك را نتوان به روشي مناسب در كشور خود تحت سرپرستي يك خانواده درآورد، فرزندخواندگي در ساير كشورها‌به عنوان راه حلي ديگر مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
ج - تضمين برخورداري كودكاني كه در ساير كشورها پذيرفته مي‌شوند از مراقبت‌ها و حقوقي كه به هنگام فرزندخواندگي در كشور خود، شامل حال‌آنان مي‌شود.
‌د - اتخاذ تمام اقدامات لازم جهت تضمين اين كه قبول كودك در ساير كشورها براي افراد مربوطه در بر دارنده منافع مالي نباشد.
ه - در صورت لزوم، پيشبرد اهداف ماده حاضر از طريق انعقاد قراردادها يا اتخاذ ترتيبات دو يا چند جانبه و تلاش در اين چهارچوب براي تضمين اين‌كه پذيرش كودك در يك كشور ديگر از طريق ارگانها يا مقامات ذيصلاح انجام شود.

‌ماده 22 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون اقدام لازم را جهت تضمين برخورداري كودكي كه خواهان پناهندگي است و يا پناهنده تلقي مي‌شود چه همراه والدين‌خود باشد يا شخص ديگري، مطابق با قوانين و مقررات محلي و بين‌المللي، از حمايت‌ها و مساعدتهاي بشردوستانه لازم از حقوق مربوطه كه در اين‌كنوانسيون يا ساير اسناد بشردوستانه يا حقوق بشر مقرر شده و كشورهاي فوق‌الذكر نسبت به آنها متعهد مي‌باشند، به عمل خواهند آورد.
2 -
بدين منظور، كشورهاي طرف كنوانسيون بنا به صلاحديد خود با سازمان ملل و ساير سازمانهاي بين‌المللي يا غير دولتي ذيصلاح كه با سازمان ملل‌كار مي‌كنند در جهت حمايت و مساعدت از اين گونه كودكان و رديابي والدين يا ساير اعضاي خانواده كودكان پناهنده و براي كسب اطلاعات لازم براي‌به هم پيوستن مجدد اعضاي خانواده همكاري خواهند كرد. در صورتي كه موفق به يافتن والدين يا ساير اعضاي خانواده نشوند، با كودك همان گونه كه‌در اين كنوانسيون اظهار شده درست مانند كودكي كه به طور موقت يا دائم از محيط خانوادگي به هر دليل محروم شده، رفتار خواهد شد.

‌ماده 23 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون اذعان دارند كودكي كه ذهناً يا جسماً دچار نقص مي‌باشد بايد در شرايطي كه متضمن منزلت و افزايش اتكا به نفس باشد‌و شركت فعال كودك در جامعه را تسهيل نمايد، از يك زندگي آبرومندانه و كامل برخوردار گردد.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودكان معلول را براي برخورداري از مراقبت‌هاي ويژه به رسميت مي‌شناسند و ارائه اين مراقبت‌ها را بنا به اقتضاء‌مناسب شرايط والدين و يا مسئولين كودك و منوط به وجود منابع، به اين گونه كودكان و كساني كه مسئول مراقبت از وي هستند، تشويق و تضمين‌خواهند كرد.
3 -
با تشخيص نيازهاي ويژه كودك معلول، كمكهاي مقرر شده در پاراگراف 2 ماده حاضر در صورت امكان مي‌بايست به طور رايگان و با در نظر گرفتن‌منابع مالي والدين و يا مسئولين كودك انجام گيرد و مي‌بايست به نحوي برنامه‌ريزي شود كه كودك معلول بتواند دسترسي مؤثر به آموزش، تعليم و‌تربيت و خدمات مراقبتي بهداشتي، خدمات توانبخشي، آمادگي براي اشتغال و ايجاد فرصت به روشي كه موجب دستيابي كودك به حداكثر كمال‌اجتماعي و پيشرفت شخصي از جمله پيشرفت فرهنگي و معنوي وي مي‌شود داشته باشد.
4 -
كشورهاي طرف كنوانسيون در سايه همكاريهاي بين‌المللي، مبادله اطلاعات لازم را در زمينه مراقبتهاي بهداشتي پيشگيري، معالجات پزشكي،‌روانشناسي و عملي كودكان معلول منجمله انتشار و در دسترس قرار دادن اطلاعات مربوط به روشهاي توانبخشي، آموزش و خدمات حرفه‌اي با هدف‌قادر ساختن كشورهاي طرف كنوانسيون به پيشبرد توانايي‌ها و مهارتهاي خود و گسترش تجربيات آنان در اين زمينه‌ها، افزايش خواهند داد. در اين‌ارتباط، به نيازهاي كشورهاي در حال رشد توجه خاصي مبذول خواهد شد.

‌ماده 24 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودك را جهت برخورداري از بالاترين استاندارد بهداشت و از تسهيلات لازم براي درمان بيماري و توانبخشي به‌رسميت مي‌شناسند.
‌آنان براي تضمين اين كه هيچ كودكي از رسيدن به اين حق و دسترسي به خدمات بهداشتي محروم نخواهند شد، تلاش خواهند نمود.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون موضوع را تا اجراي كامل اين حق دنبال خواهند كرد و خصوصاً در زمينه‌هاي ذيل اقدامات مناسب را اتخاذ خواهند‌كرد:
‌الف ) كاهش ميزان مرگ و مير نوزادان و كودكان.
ب) تضمين فراهم نمودن مشورتهاي پزشكي و مراقبتهاي بهداشتي لازم در مورد تمام كودكان با تأكيد بر گسترش مراقبتهاي بهداشتي اوليه.
ج) مبارزه با بيماريها و سوء تغذيه، از جمله در چهارچوب مراقبتهاي بهداشتي اوليه از طريق به كار بستن تكنولوژي‌ها در دسترس و از طريق فراهم‌نمودن مواد غذايي مقوي و آب آشاميدني سالم و در نظر گرفتن خطرات آلودگي محيط زيست.
‌د - تضمين مراقبتهاي قبل و پس از زايمان مادران
ه - تضمين اين كه تمام اقشار جامعه خصوصاً والدين و كودكان از مزاياي تغذيه ، شير مادر، بهداشت و بهداشت محيط زيست و پيشگيري از حوادث‌اطلاع داشته و به آموزش دسترسي داشته و در زمينه استفاده در اطلاعات اوليه بهداشت كودك و تغذيه مورد حمايت قرار دارند.
‌و) توسعه مراقبتهاي بهداشتي پيشگيرانه، ارائه راهنماييهاي لازم به والدين و آموزش تنظيم خانواده و خدمات.
3 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تمام اقدامات لازم و مناسب را براي زدودن روش معالجاتي سنتي و خرافي در مورد بهداشت كودكان به عمل خواهند‌آورد.
4 -
كشورهاي طرف كنوانسيون پيشبرد و تشويق همكاريهاي بين‌المللي را براي دستيابي تدريجي به تحقق كامل حقوق شناخته شده در كنوانسيون‌حاضر را متقبل مي‌شوند. در اين ارتباط، به نيازهاي كشورهاي در حال توسعه توجه خاصي مبذول خواهد شد.

‌ماده 25 - كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودكي كه توسط مقامات ذيصلاح به منظور مراقبت حفاظت و يا بهداشت جسمي و روحي به خانواده‌اي‌داده شده است را جهت انجام بررسي دوره‌اي نحوه رفتار با كودك و تمام وضعيتهاي مربوط به فرزندخواندگي وي را به رسميت مي‌شناسند.

‌ماده 26 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق برخورداري از امنيت اجتماعي منجمله بيمه اجتماعي را براي تمام كودكان به رسميت مي‌شناسند و اقدام لازم را‌جهت دستيابي به تحقق كامل اين حق مطابق با قوانين ملي به عمل خواهند آورد.
2 -
اين مزايا در صورت مقتضي مي‌بايست با توجه به منافع و شرايط كودك و اشخاصي كه مسئوليت نگهداري وي را به عهده دارند و نيز هر گونه‌ملاحظه ديگري مربوط به كار برد اين مزايا در جهت منافع كودك در اختيارشان قرار گيرد.

‌ماده 27 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق تمام كودكان را نسبت به برخورداري از استاندارد مناسب زندگي براي توسعه جسمي، ذهني و روحي و اخلاقي و‌اجتماعي را به رسميت مي‌شناسند.
2 -
والدين يا ساير اشخاص مسئول كودك، مسئوليت عمده‌اي در جهت تضمين شرايط زندگي مناسب براي پيشرفت كودك را در چهارچوب توانايي‌ها‌و امكانات عالي خود به عهده دارند.
3 -
كشورهاي طرف كنوانسيون مطابق با شرايط ملي و در چهارچوب امكانات خود، اقدام ضروري را براي ياري والدين و ساير اشخاص مسئول كودك‌در جهت اعمال اين حق به عمل خواهند آورد و در صورت لزوم كمكهاي مالي و برنامه‌هاي حمايتي از خصوصاً در مورد تغذيه، پوشاك و مسكن فراهم‌خواهند آورد.
4 -
كشورهاي طرف كنوانسيون اقدام لازم را جهت تضمين مراقبت‌هاي در حين نقاهت كودك از سوي والدين و يا ساير اشخاصي كه مسئوليت مالي‌كودك را به عهده دارند چه در داخل و چه در خارج از كشور به عمل خواهند آورد، در مواردي كه شخص مسئول مالي كودك در كشوري متفاوت از‌كشور كودك زندگي مي‌كند، كشورهاي طرف كنوانسيون پذيرش موافقتنامه‌هاي بين‌المللي يا انعقاد اين گونه موافقتنامه‌ها و نيز اتخاذ ساير ترتيبات لازم‌را تسريع خواهند نمود.

‌ماده 28 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودك را نسبت به آموزش و پرورش به رسميت مي‌شناسند و براي دستيابي تدريجي به اين حق و بر اساس ايجاد‌فرصتهاي مساوي، اقدامات ذيل را معمول خواهند داشت:
‌الف) اجباري و رايگان نمودن تحصيل ابتدايي براي همگان.
ب) تشويق توسعه اشكال مختلف آموزش متوسطه منجمله آموزش حرفه‌اي و كلي در دسترس قرار دادن اين گونه آموزشها براي تمام كودكان و اتخاذ‌اقدامات لازم از قبيل ارائه آموزش و پرورش رايگان و دادن كمكهاي مالي در صورت لزوم.
ج - در دسترس قرار دادن آموزش عالي براي همگان بر اساس توانايي‌ها و از هر طريق مناسب.
‌د - در دسترس قرار دادن اطلاعات و راهنمايي‌هاي آموزشي و حرفه‌اي براي تمام كودكان.
ه ) اتخاذ اقداماتي جهت تشويق حضور مرتب كودكان در مدارس و كاهش غيبت‌ها.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون تمام اقدامات لازم را جهت تضمين اين كه نظم و انضباط در مدارس مطابق با حفظ شئون انساني كودكان بوده و مطابق‌با كنوانسيون حاضر باشد، به عمل خواهند آورد.
3 -
كشورهاي طرف كنوانسيون همكاريهاي بين‌المللي را در موضوعات مربوط به آموزش و پرورش خصوصاً در زمينه زدودن جهل و بيسوادي در‌سراسر جهان و تسهيل دسترسي به اطلاعات فني و علمي و روشهاي مدرن آموزشي، تشويق و افزايش خواهند داد. در اين ارتباط، به نيازهاي‌كشورهاي در حال رشد توجه خاصي خواهد شد.

‌ماده 29 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون موافقت مي‌نمايند كه موارد ذيل بايد جزء آموزش و پرورش كودكان باشد:
‌الف) پيشرفت كامل شخصيت، استعدادها و تواناييهاي ذهني و جسمي كودكان.
ب) توسعه احترام به حقوق بشر و آزاديهاي اساسي و اصول مذكور در منشور سازمان ملل.
ج) توسعه احترام به والدين كودك، هويت فرهنگي، زبان و ارزشهاي وي و ارزشهاي ملي كشوري كه در آن زندگي مي‌كند، به موطن اصلي وي و به‌تمدنهاي متفاوت با تمدن وي.
‌د) آماده نمودن كودك براي داشتن زندگي مسئولانه در جامعه‌اي آزاد و با روحيه‌اي (‌مملو) از تفاهم صلح، صبر، تساوي زن و مرد و دوستي بين تمام‌مردم، گروه‌هاي قومي، مذهبي و ملي و اشخاص ديگر.
ه) توسعه احترام نسبت به محيط طبيعي.
2 -
از هيچ يك از بخشهاي اين ماده و ماده 28 نبايد چنان تعبير شود كه مداخله‌اي دز آزادي افراد و ارگانها براي تأسيس و اداره مؤسسات آموزشي‌اي كه‌همواره طبق اصول ذكر شده در پاراگراف 1 ماده حاضر و با شرط ارائه آموزش مطابق با حداقل استاندارد ذكر شده توسط دولت ايجاد مي‌شوند، تلقي‌شود.

‌ماده 30 - در كشورهايي كه اقليتهاي قومي و مذهبي و يا اشخاص بومي زندگي مي‌كنند، كودكي كه متعلق به اين اقليت‌ها است بايد به همراه ساير‌اعضاي گروهش از حق برخورداري از فرهنگ خود و تعليم و اعمال مذهب خود و يا زبان خود برخوردار باشد.

‌ماده 31 -
1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودك را براي تفريح و آرامش و بازي و فعاليتهاي خلاق مناسب سن خود و شركت آزادانه در حيات فرهنگي و‌هنرها را به رسميت مي‌شناسند.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودك را براي شركت كامل در حيات فرهنگي و هنري محترم شمرده و توسعه مي‌دهند و فراهم نمودن فرصتهاي‌مناسب را جهت شركت در فعاليتهاي فرهنگي، هنري خلاق تفريحي تشويق خواهند نمود.

ماده 32 -
 1 -
كشورهاي طرف كنوانسيون حق كودك را جهت مورد حمايت قرار گرفتن در برابر استثمار اقتصادي و انجام هر گونه كاري كه زيان‌بار بوده‌و يا توقفي در آموزش وي ايجاد كند و يا براي بهداشت جسمي، روحي، معنوي، اخلاقي و يا پيشرفت اجتماعي وي مضر باشد را به رسميت‌مي‌شناسند.
2 -
كشورهاي طرف كنوانسيون اقدامات لازم قانوني، اجرايي، اجتماعي و آموزشي را در جهت تضمين اجراي ماده حاضر به عمل خواهند آورد. در اين‌راستا و با توجه به مواد مربوط در ساير اسناد بين‌المللي، كشورهاي طرف كنوانسيون خصوصاً موارد ذيل را مورد توجه قرار خواهند داد:
‌الف) تعيين حداقل سن يا حداقل سنين براي انجام كار.
ب) تعيين مقررات مناسب از نظر ساعات و شرايط كار.
ج) تعيين مجازاتها و يا اعمال ساير ضمانتهاي اجرايي مناسب جهت تضمين اجراي مؤثر ماده حاضر.

‌ماده 33 - كشورهاي طرف كنوانسيون تمام اقدامات لازم را از جمله اقدامات قانوني، اجرايي، اجتماعي، آموزشي را جهت حمايت از كودكان در برابر‌استفاده غير قانوني از مواد مخدر و يا مواد محرك همان گونه‌اي كه در معاهدات بين‌المللي مربوطه تعريف شده و جلوگيري از استفاده از كودكان در‌توليد غير قانوني و قاچاق اين گونه مواد به عمل خواهند آورد.

‌ماده 34 - كشورهاي طرف كنوانسيون متقبل مي‌شوند كه از كودكان در برابر تمام اشكال سوء استفاده‌ها و استثمارهاي جنسي حمايت كنند. بدين‌منظور، كشورهاي فوق خصوصاً اقدامات ملي، دو و چند جانبه را در جهت جلوگيري از موارد زير به عمل مي‌آورند:
‌الف - تشويق و يا وارد نمودن كودكان براي درگيري در هر گونه فعاليتهاي غير قانوني جنسي.
ب - استفاده استثماري از كودكان در فاحشه‌گري و ساير اعمال غير قانوني جنسي.
ج - استفاده استثماري از كودكان در اعمال و مطالب پرونوگرافيك.

‌ماده 35 - كشورهاي طرف كنوانسيون تمام اقدامات ضروري ملي، دو و چند جانبه را براي جلوگيري از ربوده شدن، فروش و يا قاچاق كودكان به هر‌شكل و به هر منظور به عمل خواهند آورد.

‌ماده 36 - كشورهاي طرف كنوانسيون از كودكان در برابر تمام اشكال استثمار كه هر يك از جنبه‌هاي رفاه كودك را به مخاطره اندازد، حمايت خواهند‌كرد.

‌ماده 37 - كشورهاي طرف كنوانسيون اجراي اقدامات ذيل را متقبل مي‌شوند:
‌الف - هيچ كودكي نبايد تحت شكنجه يا ساير رفتارهاي بيرحمانه و غير انساني يا مغاير شئون انسان قرار گيرد. مجازات اعدام و يا حبس ابد را بدون‌امكان آزادي نمي‌توان در مورد كودكان زير 18 سال اعمال كرد.
ب - هيچ كودكي نبايد به طور غير قانوني و يا اختياري زنداني شود. دستگيري، بازداشت و يا زنداني كردن يك كودك مي‌بايست مطابق با قانون باشد و‌به تنها آخرين راه چاره و براي كوتاهترين مدت ممكن بايد بدان متوسل شد.
ج - با كودك زنداني بايد به خاطر مقام ذاتي انسان، رفتاري انساني و توأم با احترام داشت به نحوي كه نيازهاي به خصوص سني وي در نظر گرفته شود.‌كودكان زنداني خصوصاً بايد از افراد بزرگسال جدا شوند مگر اين كه اين امر مغاير مصالح كودك باشد. كودك حق داشتن تماس با خانواده خود را از‌طريق نامه و ملاقات دارد به غير از شرايط استثنايي.
‌د - هر كودك زنداني مي‌بايست از حق دسترسي سريع به مشاوره حقوقي و يا ساير مساعدت‌هاي ضروري و نيز حق اعتراض نسبت به مشروعيت‌زنداني شدن خود در برابر دادگاه يا ساير مقامات ذيصلاح، مستقل و بي‌طرف و تصميم‌گيري سريع در اينگونه موارد برخوردار باشد.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

آخرین ارسالهای کاربران