خطا
  • خطا در بارگذاری ماژول Table 'hoghoogh_test.c7h9r_modules' doesn't exist SQL=SELECT m.id, m.title, m.module, m.position, m.content, m.showtitle, m.params, mm.menuid FROM c7h9r_modules AS m LEFT JOIN c7h9r_modules_menu AS mm ON mm.moduleid = m.id LEFT JOIN c7h9r_extensions AS e ON e.element = m.module AND e.client_id = m.client_id WHERE m.published = 1 AND e.enabled = 1 AND (m.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR m.publish_up <= '2017-12-12 17:36:57') AND (m.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR m.publish_down >= '2017-12-12 17:36:57') AND m.access IN (1,1) AND m.client_id = 0 AND (mm.menuid = 210 OR mm.menuid <= 0) ORDER BY m.position, m.ordering


مجازات اعدام و حدود بازدارندگی آن

نوشته شده در جرم شناسی

ارسال شده توسط:فرشاد توکل

«در برخورد با مجرمین، محرک هایی وجود دارد که باعث انحراف آنها در جامعه می شود و این موضوع بیشتر مد نظر جامعه شناسان است. به تعبیر دیگر، جرم ها در جامعه عیان هستند و جامعه با دست نامریی، خلاف کاران را به سمت آنها هدایت می کند. حال ، در کشور ما که یک کشور طلا خیز (نفت به عنوان طلای سیاه) و بلا خیز (آسیب هایی که در رابطه با بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله در کشورمان ایجاد شده) است، جامعه، بنا بر این دو دلیل مهم در معرض بسیاری از جرم ها قرار دارد.»



عبارات فوق، مقدمه سخنرانی دکتر داور شیخاوندی در گروه مسائل و آسیب های اجتماعی انجمن جامعه شناسی ایران در آبان ماه سال ۸۶ است. این گروه علمی تخصصی در یکی از نشست های خود با دعوت از وی، موضوعی با عنوان "مجازات اعدام و حدود بازدارندگی آن" را مورد بحث و تبادل نظر قرار داد.

شیخاوندی در این جلسه توضیح داد که در ایران مجازات های متنوعی برای تأثیرگذاری بر جامعه و جلوگیری از وقوع جرم وجود ندارد؛ چنان چه مهم ترین روش های مجازات در قانون فعلی، زندان، قصاص، شلاق و جرایم مالی است که جرایم مالی هم در جامعه ما اهمیت چندانی نیافته است.

وی در این زمینه گفت: به عقیده من، یکی از بدترین انواع مجازات ها، زندان است؛ چرا که در جامعه امروز تبعات محکوم شدن در بسیاری از موارد اثری بدتر از اصل مجازات داشته و به همین دلیل، به زندان افتادن فرد، گاه حتی بدتر از اعدام او خواهد بود. در عین حال، متأسفانه زندان دانشکده مجرمین است. در زندان ها نه تنها این افراد به طور حقیقی مجازات نمی شوند بلکه خیلی چیزها را هم یاد می گیرند. به همین دلیل، من فکر می کنم که برای مجازات شخص مجرم باید به گذشته او نگاه کرده و شرایط زندگی و رشدش را مورد بررسی قرار داد؛ چرا که به عنوان مثال، افرادی که در خانواده فقیر هستند، بنا بر شرایط جامعه بسیار سریع تر به کارهای خلاف و بزهکاری کشیده می شوند.

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در عین حال تأکید کرد که مجازات و جرم مباحثی کاملا فرهنگی و اجتماعی هستند. او گفت: اکنون ۱۰۲ کشور جهان، مجازات اعدام را لغو کرده اند و به جای آن، از طریق فرهنگ سازی مجازات حبسِ ابد را جای گزین کرده اند که در عین دارا بودن عامل بازدارندگی همانند اعدام، از اثرات منفی کمتری برخوردار باشد. همچنین در کشورهای غربی زندان های کوتاه مدت نیز حذف شده و مجازات های متنوع دیگری جای گزین آنها شده است.

وی افزود: از یک زاویه دید، کم هزینه ترین مجازات ها، مجازات های بدنی است. در قانون جدید به ازای هر ضربه شلاق، بیش از یک روز باید در زندان ماند و به همین دلیل فرد به شلاق خوردن راضی می شود. این در حالی است که اعدام کردن که به تعبیری، اوجِ مجازات های بدنی شناخته می شود، هیچ مسأله ای را حل نمی کند. به همین دلیل به نظر می رسد که ما باید شیوه اعدام درمانی را در جامعه کنار بگذاریم؛ چرا که با هر اعدامی که انجام می شود، یک خانواده اعدام اجتماعی شده و حتی در صدد انتقام گرفتن بر می آیند. در این زمینه باید یادآور شد که با وجود همه اعدام های قبل و بعد از انقلاب، حتی یک نفر هم از افراد معتاد جامعه و بزهکار جامعه کم نشد و در مقابل، تنها قیمت مواد مخدر بالا رفت که این امر هم به ضرر قشر فقیر انجامید.

شیخاوندی در ادامه، فلسفه اعدام را یک فلسفه بازدارندگی معرفی کرد. او گفت که در جامعه ما اعدام، بیشتر برای تَشَفی خاطر جامعه است؛ چرا که مثلاً خانواده مقتول تحت هر شرایطی مصر است که حتماً قاتل قصاص شود و به دیه هم راضی نمی شوند.

وی همچنین با بیان اینکه بالا بودن تقاضا برای اعدام در جامعه ما خود نوعی مسأله اجتماعی است، گفت: نخستین واکنش انسان به یک جرم یا قتل، انتقام جویی است. اما متأسفانه این واکنش غریزی در جامعه امروز، به عنوان یک تکلیف یا حیثیت خانوادگی برای خانواده مقتول به حساب می آید و حتی در مواردی برخی از آنها معتقدند که خودشان باید با دست خودشان انتقام گرفته و نباید به دادگاه و قاضی نباید مراجعه کنند.

این جامعه شناس در عین حال، مسأله نمایش اعدام را مورد توجه قرار داد و در این زمینه، اظهار داشت: برای عده ای رویت چنین صحنه هایی، نیاز به تخلیه مشکلات و حس انتقام جویی که به جامعه و افراد و حتی خودشان دارند را تا حدی ارضا می کند و تصور آنها بر این است که از اجرای عدالت خوشنودند. به تعبیر دیگر می توان گفت که در برخی موارد، افرادی که اعدام را می بینند، از مشکلاتی که قاتل بر دوش خودش کشیده، در رنج هستند و بدین طریق، می خواهند خود را راضی کنند.

وی ادامه داد: مساله دیگر مجازات کودکان است. در حقوق بین الملل، کودک شخصی است که زیر ۱۸ سال داشته باشد و اجرای مجازات های بدنی برای اشخاص زیر ۱۸ سال ممنوع است. اما در حقوق ما که ریشه فقهی دارد، صغیر کسی است که نابالغ باشد. بنابر این دختران زیر ۹ سال و پسران زیر ۱۵ سال صغیرند و به محض رسیدن به ۹ و ۱۵ سالگی شامل حقوق جزا می شوند.

دکتر شیخاوندی در پایان سخنان خود، اجباری شدن آموزش تا دوره راهنمایی، ایجاد اشتغال و در نظر گرفتن مکان ها و برنامه هایی برای اوقات فراغت جوانان و نوجوانان را به عنوان مهم ترین راه کارهای کاهش جرم در جامعه دانست و در عین حال تأکید کرد که باید به جای سرمایه گذاری در زندان، در امر انسان سازی سرمایه گذاری کرد.



انجمن جامعه شناسی ایران

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی